نحوه طراحي و اجراي پرسشنامه

طراحی و اجرای پرسشنامه

همه چيز در مورد طراحي و اجراي پرسشنامه
در پژوهش­هایی که از پرسشنامه استفاده می­­شود، اعضای نمونه یا جامعه با پُر کردن پرسشنامه و بازگرداندن آن به پژوهشگر در مصاحبه­ای که خود اجرای آن را به عهده داشته­اند، شرکت می­کنند. به همین دلیل سؤالها و راهنمایی­های مربوط به آن باید به اندازۀ کافی روشن و قابل فهم باشند

تا پاسخگو بتواند نقش مصاحبه کننده را نیز اجرا کند. از آنجا که پرسشنامه جنبۀ خوداجرایی دارد، باید به شیوه­ای نوشته یا بیان شده باشد که بتواند افراد موردنظر را به مشارکت ترغیب کند. به عبارت دیگر، دستورالعمل­ها، سؤال­ها و راهنمایی­های آن باید به گونه­ای طرح شوند که افراد موردنظر را به ادامه همکاری و برگرداندن پرسشنامه علاقه­ مند کنند.

اهمیت این امر به خاطر عدم حضور مصاحبه­گر واقعی برای توضیح بیشتر و تشویق پاسخ­دهنده است.

مراحل اجرای زمینه ­یابی پرسشنامه­ ای

1- تعیین هدف

اولین قدم در اجرای زمینه­یابی پرسشنامه­ای، تهیه فهرستی از هدف­هایی است که پژوهشگر قصد دارد به کمک پرسشنامه به آنها برسد. تهیه و تنظیم پرسشنامه قبل از داشتن درک روشنی از آنچه که باید حاصل شود، تقریباً ناممکن است. تا زمانی که به شکل دقیق روشن نکنیم که به چه نوع اطلاعاتی نیاز داریم، با این اطلاعات چه کارهایی می­توانیم انجام دهیم و چگونه هر سؤالی در پرسشنامه در رسیدن به این هدف به ما کمک می­کند، قادر به تهیۀ یک پرسشنامه مناسب برای سؤال تحقیقی خود نخواهیم بود.

در تهیۀ پرسشنامه لازم است که روش­های تجزیه و تحلیل اطلاعاتی که از اجرای پرسشنامه جمع­آوری
می­شوند، مورد توجه قرار گیرند.

2- بیان مسئله

هدف زمینه­یابی پرسشنامه­ای، توصیف رفتار، طرز فکر، احساس ویژه یا آزمون رابطه بین دو یا چند متغیر است. پژوهشگر ممکن است به توصیف موارد زیر علاقه­مند باشد: «احساس مردم نسبت به مجازات اعدام برای قاچاق مواد مخدر چگونه است؟ چه تعدادی از خانواده­ها خریدار کالای معینی هستند؟ در انتخابات آینده، مردم به چه کسی رأی خواهند داد؟ طرز فکر کارکنان دولت نسبت به مشاغل خود چگونه است؟»

پژوهشگر ممکن است به آزمون رابطه بین دو یا چند متغیر علاقه­مند باشد: «همبستگی بین اعتماد به نفس و موفقیت شغلی» یا «رابطۀ بین سطح درآمد و رضایت شغلی»

3- تعیین جامعه و انتخاب نمونه

تعیین جامعه در بیشتر موارد بر نکاتی همچون اهمیت موضوع، قابلیت تعمیم­پذیری، علاقۀ پژوهشگر و موجود بودن منابع، مبتنی است. جامعۀ مورد نظر ممکن است شهرک، شهر، استان، کشور، منطقۀ آموزشی، واحد نظامی یا زیرگروهی از واحدهای ذکر شده نظیر گروه­های قومی، مذهبی، سِنی و شغلی باشد. همچنین باید به انتخاب نمونه­ای از جامعه که معرف و نمایدنده واقعی آن باشد اقدام شود.

4- تنظیم پرسشنامه

بیشتر پرسشنامه حاوی مطالبی هستند که به منظور اندازه­گیری متغیرهای وابسته و مستقل و ویژگی­های مورد نیاز، تهیه و تدوین می­شوند. دستورالعمل­هایی وجود دارد که رعایت آنها در تنظیم پرسشنامه الزامی است. این دستورالعمل­ها عبارتند از:

1) سؤال­های پرسشنامه باید ساده، روشن و دقیق باشد. این سؤال­ها نباید به دشواری سؤالات مصاحبه باشند زیرا هنگام پاسخگویی به آنهاکسی جهت تعریف و توضیح حضور ندارد.

2) سؤال­های پرسشنامه را به صورت پاسخ بسته بنویسید و بهتر است تعداد سؤال­های پاسخ باز به حداقل ممکن برسد. امکان دارد پاسخ­هایی که به سؤال­های باز داده می­شوند، ناتمام و بی­ربط باشند. ناخوانایی و غلط­های املایی نیز بر مشکلات طبقه­بندی و تفسیر پاسخ­های باز می­افزایند.

3) به صورت اضافی و به خاطر جلوگیری از اشتباه، از سؤال­های گزیده استفاده کنید. سؤال­های گزیده به پرسش­هایی گفته می­شوند که گروه معینی از پاسخ­دهندگان به آنها پاسخ می­دهند. برای مثال با مطرح کردن سؤالی دربارۀ وضعیت تأهل در پرسشنامه می­توان پاسخ­دهندگان متأهل را شناسایی کرد و سپس پرسش­های مربوط به فرزند یا فرزندان و همسر را برای آنها مطرح کرد. هر سؤال گزیده به راهنمایی خاص خود نیاز دارد.

4) سؤال­های مربوط به گذشته را در یک محدودۀ زمانی مشخص مطرح کنید. در صورتی که قصد دارید دربارۀ رفتار گذشته افراد، اطلاعاتی کسب کنید، زمان مورد نظر را مشخص کنید. برای مثال این سؤال که «چند بار مرتکب تخلفات راهنمایی و رانندگی شده­اید؟» بسیار مبهم است. عدم وجود محدودۀ زمانی مشخص در چنین سؤالاتی موجب می­شود که افراد، پاسخ­های خود را به زمان­های متفاوتی نسبت دهند. لذا اطلاعات به دست آمده در بهترین حالت فاقد انسجام و در بدترین شرایط به قدری مبهم­اند که نمی­توان بر اساس آنها دست به تحلیل زد. محدوده­های زمانی که در چنین سؤالاتی به کار می­روند، عبارتند از: «در پنج سال گذشته»، «در سال گذشته»، «در ماه گذشته»، و یا اینکه اساساً سؤال کرد «چه موقع؟».برای اندازه­گیری تعداد دفعاتی که رفتار اتفاق افتاده است، اغلب محدودۀ زمانی کوتاه مناسب­تر است، زیرا پاسخ­دهندگان نمی­توانند وقوع رفتارهای خود را در زمان­های طولانی به یاد آورند. از طرف دیگر، رفتارهایی که وقوع آنها مستمر نیست، به طور کلی محدودۀ زمانی طولانی­تری دارند. به این ترتیب، پرسش در مورد تعدا دفعات مطالعۀ دانشجویان برای آمادگی شرکت در امتحان در محدودۀ زمانی کوتاه­تری قرار می­گیرد. در عوض، پرسش دربارۀ عدم موفقیت در امتحان –چنانچه صورت گرفته باشد- باید در طول زمان بلندتری مطرح شود.

5) برای سؤال­های حساس، چارچوب مناسبی فراهم سازید.گاهی اوقات پرسش­هایی مطرح می­شوند که ممکن است مغایر عقیده، باور، نگرش یا مکاتب فکری پاسخ­دهنده باشند. طرح این­گونه سؤال­ها، بدون مقدمه و توضیح مناسب، می­تواند مخالفت پاسخ­دهندگان را برانگیزد. در چنین شرایطی پژوهشگر باید مسائل و مشکلات احتمالی را پیش­بینی کند و به حل آنها بپردازد. برای روشن شدن این مطلب به مثال زیر توجه کنید:

 

«معتاد انگل جامعه است؟» با این گفته موافق یا مخالف هستید؟

الف) موافق ب) مخالف

 

چنانچه بدون طرح مقدمه، سؤال بالا را مطرح کنید امکان دارد که با مخالفت پاسخ­دهندگان و امتناع آنان از پُر کردن و حتی نوشتن ناسزا و توهین در ذیل پرسشنامه، روبه­رو شوید. در حالی که وقتی سؤال را در چارچوب مناسب آن طرح کنید، برای همه قابل­قبول می­شود. توضیح دربارۀ اینکه چرا چنین سؤالی پرسیده می­شود و گنجاندن نکات مثبت و منفی، پاسخ­دهنده را مطمئن خواهد ساخت که پژوهشگر درصدد یافتن علل گرایش افراد به اعتیاد است. چنین توصیفی به این شرح است:

 

در اینجا قصد ما این است که بدانیم شما دربارۀ رابطه میانِ فرد معتاد و جامعه چه نظری دارید. در این پرسشنامه بر مبنای نظر مردم نسبت به این پدیده عقاید متنوعی- اعم از مثبت و منفی- ذکر شده­اند. هدف این پرسشنامه کسب اطلاعاتی دربارۀ موافقت و یا مخالفت شما با عقاید مطرح شده است.

عده­ای عقیده دارند که معتاد بیمار است و باید به او کمک کرد تا بهبودی خود را به دست آورد. شما با این گفته موافقید یا مخالف؟

الف) موافق ب) مخالف

عده­ای معتقدند که معتاد، انگل جامعه است. شما با این عقیده موافقید یا مخالف؟

الف) موافق ب) مخالف

 6) تعدادی از سؤال­های پرسشنامه را به ویژگی­های جمعیتی و فردی[1] اختصاص دهید.این نوع سؤالها که بر مشخصات فردی تأکید دارند، در غالب پرسشنامه­ها مطرح می­شوند. این پرسش­ها از مواردی به این شرح تشکیل شده­اند: جنس، سن، وضعیت ازدواج، قوم و نژاد، تحصیلات، شغل، درآمد و گاهی اوقات مذهب، نوع مالکیت محل مسکونی، ترکیب خانوادگی. پیشنهاد می­شود که علاوه بر سؤال­هایی دربارۀ ویژگی­های عمومی، چارچوب استانداردی نیز به کار رود تا بتوان به دقت بین نتایج پژوهش به مقایسه دست زد. البته باید توجه داشت که این امر همیشه امکان­پذیر نیست، زیرا برخی از پژوهشگران به اطلاعات مفصل­تری دربارۀ نکات جمعیتی نیاز دارند و به اطلاعاتی که به چارچوبی استاندارد محدود شده­اند، قناعت نمی­کنند. برای مثال، چنانچه بخواهیم به طور کلی به سابقۀ قومی اشاره کنیم، ممکن است شش گروه قومی زیر کفایت کنند:

 

شما به چه گروهی تعلق دارید؟

1. سفید 2. سیاه 3. آسیای-آمریکایی

4. سرخ­پوست آمریکایی 5. مکزیکی-آمریکایی 6. گروه­های دیگر

 

اما در صورتی که پژوهشگر بخواهد به طور مفصل به بررسی تأثیر نژاد توجه کند، باید به جزئیات بپردازد. در مثال زیر به 22 مورد اشاره شده است. گاهی اوقات می­توان فهرست مفصل­تری را هم تهیه کرد.

 

اصل و منشأ شما چیست؟

1. سرخ­پوست آمریکایی 2. آمریکایی مرکزی یا جنوبی 3. چیکانو

4. چینی 5. کوبایی 6. انگلیسی

7. فرانسوی 8. آلمانی 9. ایرلندی

10. ایتالیایی 11. ژاپنی 12. کره­ای

13. مکزیکی 14. مکزیکی-آمریکایی 15. سیاه پوست

16. لهستانی 17. پورتوریکویی 18. روسی

19. آسیایی 20. اسپانیولی 21. موارد دیگر

22. نمی­دانم

 

7) سؤال­های پرسشنامه باید یکی از جنبه­های هدف یا فرضیۀ صورت­بندی شده را اندازه­گیری کند. ممکن است تا کنون پرسشنامه­های زیادی را ملاحظه کرده باشید که با شتاب و عجله تهیه و تنظیم شده­اند و از نظر اندازه­گیری هیچ­گونه هدفی را دنبال نمی­کنند. این­گونه پرسشنامه­ها نه تنها موجب کسب اطلاعات مورد نیاز نمی­شوند، بلکه ممکن است در پاسخ­دهنده نگرشی منفی در مورد پرسشنامه به وجود آورند. به منظور تهیه و تنظیم پرسشنامه­ای مفید و مناسب، باید هر یک از سؤال­های پرسشنامه، هدفی را اندازه­گیری کند. به عبارت دیگر، سؤال­ها باید به شیوه­ای تهیه و تنظیم شوند که به کمک آنها بتوان اطلاعات لازم را برای پاسخ دادن به سؤال­های تحقیقی یا آزمون فرضیه­های صورت­بندی شده، جمع­آوری کرد.

8) سؤال­های پرسشنامه را با توجه به موضوع پژوهش و خصوصیات جامعه­ای که پرسشنامه در آن اجرا می­شود، تعیین کنید.نظم و ترتیبی که سؤال­های پرسشنامه بر اساس آن طرح می­شود متفاوت است، ولی در اینکه جای هر سؤال کجا باید باشد، اتفاق نظری وجود ندارد. بعضی ترجیح می­دهند که نکات مربوط به ویژگی­های فردی و خانوادگی در آغاز پرسشنامه قرار گیرند و سؤال­های حساس در آخر آن آورده شوند. در حالی که برخی دیگر عکس این عمل را ترجیح می­دهند. در واقع این پژوهشگر است که باید با توجه به بینشی که در مورد موضوع و جامعۀ پژوهشی خود دارد، جای هر سؤال یا نظم و ترتیب سؤال­ها را تعیین کند. چنانچه موضوع اهمیت قابل توجهی داشته باشد و از حساسیت ویژه­ای برخوردار باشد، بهترین شیوه این است که پرسش­های مربوط به موضوع اصلی را در ابتدا بیاوریم تا بالاترین نسبت پاسخ­دهی را به دست آوریم. چنانچه موضوع از حساسیت خاصی برخوردار نباشد، بهتر است پرسشنامه را با سؤال­های مربوط به ویژگی­های فردی، خانوادگی و اقتصادی آغاز کنیم تا با جلب توجه پاسخ­دهنده به آنها بهتر بتوانیم در پایان به پرسش­های حساس­تر بپردازیم.

9) صفحۀ اول پرسشنامه را به نحوۀ پاسخ­گویی به سؤال­ها اختصاص دهید. در این صفحه ذکر کنید که پرسشنامۀ مورد بحث چند قسمت را دربرمی­گیرد و خصوصیات هر قسمت را شرح دهید. از پاسخ­دهندگان بخواهید که پاسخ مناسب را با چه نوع علامتی مشخص کنند: کشیدن علامت یا دایره، پر کردن مربع مربوطه و…

5- بررسی مقدماتی پرسشنامه

لازم است پیش­نویس پرسشنامه را قبل از اینکه به صورت نهایی تهیه و تنظیم شود، چندین بار و از
دیدگاه­های مختلف بررسی شود. دیلمن[2] (1978) پیشنهاد می­کند که پرسشنامه را قبل از اجرا، به صورت آزمایشی برای سه گروه به شرح زیر اجرا کنید:

الف) گروهی از افراد جامعه­ای که قصد دارید یافته­های پژوهش را به آنها تعمیم دهید یا به توصیف و تفسیر آنها بپردازید.

ب) صاحب­نظران و متخصصانی که در تهیه و تنظیم پرسشنامه تبحر و تجربه دارند.

ج) کسانی که نتایج بررسی به وسیلۀ آنان مورد استفاده قرار می­گیرد، مانند نهادهای اجرایی و مدیران سازمان­ها. از این عده درخواست کنید که اهمیت کاربردی اطلاعات جمع­آوری شده به وسیلۀ پرسشنامۀ مورد بحث را تعیین کنند.

با توجه به اطلاعات کسب شده از گروه­های فوق، پرسش­های نارسا و توضیحات گمراه­کننده را تشخیص دهید و در صورت لزوم به حذف یا اضافه کردن سؤال­ها، جابه­جایی قسمت­ها و اجزای پرسشنامه، اقدام کنید. برای اجرای این کار پیشنهاد می­شود که ابتدا درصد پاسخ را برای هر سؤال محاسبه کنید. چنانچه درصد جواب­های به دست آمده کمتر از 75 درصدِ اندازۀ نمونه باشد، احتمال دارد که پرسشنامه به تغییرات زیادی احتیاج داشته باشد. مرحلۀ بعد، مطالعۀ اظهارنظرهای اعضای نمونه دربارۀ پرسشنامه است. این نظرها غالباً پیشنهادها و اطلاعات ویژه­ای را دربارۀ چگونگی بهبود پرسشنامه مطرح می­کنند. پس از این مرحله، پاسخ­ها یک به یک بررسی می­شوند. چنانچه اکثر اعضای نمونه سؤالی را پاسخ نداده یا به صورتی پاسخ داده باشند که انتظار آن را نداشته­اید، امکان دارد پاسخ­دهندگان آن را بد تفسیر کرده باشند.

پس از این مرحله، نسبت پاسخ­دهی به پرسش­ها تعیین می­شود و این میزان با کل پاسخ­دهندگان مقایسه
می­شود. افرادی که به دلایل گوناگون از مشارکت در تحقیق خودداری کرده­اند از نمونه حذف می­شوند تا نمونۀ مورد نظر تصحیح شود. دیلمن با مطالعه 48 زمینه­یابی، حداکثر پاسخ­دهی را 95%، حداقل را 50% و میانگین را 74% اعلام کرده است. سرانجام با کُدگذاری سؤال­های پرسشنامه، اطلاعات لازم ربای تجزیه و تحلیل کامپیوتری فراهم می­شود.

6- طرح پرسشنامه

پرسشنامه و نامۀ پیوست آن، منبع اصلی اطلاعاتی است که پاسخ­دهندگان به آن مراجعه می­کنند و سرانجام تصمیم می­گیرند که به سؤال­های آن پاسخ دهند یا خیر. توصیه­های زیر که بر اساس تجربه و تحقیق به دست آمده­اند، در تهیه و تنظیم پرسشنامه به شما کمک می­کنند.

پرسشنامه را جذاب کنید، برای رسیدن به این هدف پرسشنامه را چاپ کنید.
صفحه­های پرسشنامه را شماره­بندی کنید.
سؤال­های پرسشنامه را تا حد امکان به شکل ساده تهیه کنید، به نحوی که پاسخ­گویی به آنها آسان شود.
در ابتدا و انتهای پرسشنامه نام، نام­خانوادگی و آدرسی را که پرسشنامه پس از اتمام باید به انجا فرستاده شود ذکر کنید.
نحوۀ پاسخ­گویی به سؤال­ها را خیلی ساده و با حروف دُرشت ذکر کنید.
درابتدای هر نوع سؤال، یک مثال مطرح کنید و نحوۀ پاسخ­گویی به ان را مشخص کنید.
سؤال­های پرسشنامه را بر اساس نظمی منطقی (موضوعی، توالی زمانی، شکل سؤال­ها) مرتب کنید.
در ابتدای پرسشنامه سؤال­هایی را مطرح کنید که جالب هستند و در عین حال مخاطراتی برای
پاسخ­دهنده به همراه ندارند.
در پرسشنامه­هایی که خیلی طولانی هستند، سؤال­های مهم را در آخر پرسشنامه قرار ندهید.
از به کار بردن کلمه­هایی که پاسخ­دهندگان نسبت به آنها حساس هستند، خودداری کنید. به عنوان مثال از کلمه­هایی که پاسخ­دهنده با مشاهده آنها احساس شرمندگی می­کند، (مثل پرسشنامه مخصوص معتادان، بزهکاران، زندانیان یا دانش­آموزان متقلب) استفاده نکنید.
در هر سؤال، اطلاعات را به صورت کامل بیان کنید، به نحوی که سؤال برای پاسخ­دهنده معنادار باشد. درجۀ پاسخ­گویی به سؤال­هایی که جالب و به اندازۀ کافی روشن باشد، زیادتر است.
طول پرسشنامه بر دقت پاسخ­گویی تأثیر دارد. بنابراین در صورت امکان پرسشنامه را مختصر کنید. به عبارت دیگر در پرسشنامه­ها فقط سؤال­هایی را مطرح کنید که در جهت رسیدن به هدف­های پژوهش هستند.
7- اجرای پرسشنامه

پس از تهیه و تدوین پرسشنامه، نخستین مرحله در گردآوری اطلاعات، تعیین چگونگی توزیع و جمع­آوری آن است. برای این کار دو روش متداول است: 1) تحویل پرسشنامه­ها به پاسخ­دهندگان به صورت مستقیم، 2) پُست کردن پرسشنامه­ها. چنانچه پاسخ­دهندگان نزدیک به یکدیگر زندگی می­کنند، به نظر می­رسد که تحویل پرسشنامه به صورت مستقیم سریع­تر و ارزان­تر باشد. لیکن در شرایطی که پاسخ­دهندگان در یک منطقۀ وسیع جغرافیایی پراکنده باشند، بررسی به صورت پُست بسیار مؤثرتر است.

مشکل اساسی زمینه­یابی پرسشنامه­ای، دریافت درصدی از پاسخ­هاست که بر اساس آن بتوان به نتیجه­گیری دقیق و قابل قبولی دست یافت. تجربه نشان داده است که مهمترین عامل مؤثر در تعیین جواب­ها یا دریافت پاسخ­ها، توضیحی است که همراه پرسشنامه به پاسخ­دهندگان داده یا برای آنها ارسال می­شود. این توضیح که یا توسط پژوهشگر در حین تحویل پرسشنامه داده می­شود، یا در صفحۀ اول پرسشنامه نوشته می­شود، یا در نامه­ای جداگانه همراه با پرسشنامه پست می­شود، قبل از هر چیز باید موضوع پژوهشی را توضیح دهد. البته گاهی اوقات ضروری به نظر می­رسد که موضوع مورد پژوهش تا حدی مبهم معرفی شود تا موجب کاهش احتمال ابراز هر نوع جهت­گیری شود. نکتۀ بسیار مهم در این نامه – صرف نظر از جزئیات آن – تأکید بر اهمیت نتایج پژوهش برای علم، جامعه و یا حتی فرد پاسخ­دهنده است. سرانجام مقدمه یا نامۀ ارسالی باید با درخواست مشارکت خاتمه یابد.

شیوۀ دیگر تشویق افراد موردنظر به مشارکت در پژوهش، ایجاد انگیزۀ معقول است. بعضی از پژوهشگران به عنوان قدردانی به خاطر تکمیل پرسشنامه، هدیۀ کوچکی نظیر خودکار، جاکلیدی یا مقداری پول به پاسخ­دهنده می­دهند. با وجود اینکه اغلب افراد پذیرای چنین هدیه­هایی نیستند، ولی تجربه نشان داده است که این­گونه هدایا موجب برانگیختن حس مسئولیت می­شود و نسبت تکمیل پرسشنامه را بالا می­برد. روش دیگر این است که پاداش و هدیه را پس از بازگرداندن پرسشنامه بدهیم. گاهی اوقات ناشران به خاطر پُر کردن پرسشنامه به دانشجویان، کتاب مجانی هدیه می­دهند. دادن بلیت سینما، تئاتر و کارت خرید می­تواند به افزایش بازگرداندن پرسشنامه­ها کمک کند. از جمله شیوه­های متداول تشویق، قول فرستادن یک نسخه از نتایج تحقیق برای پاسخ­دهنده است.

در پژوهش­هایی که با پرسشنامه انجام می­شوند به علت وجود محدودیت تماس بین پژوهشگر و
پاسخ­دهندگان، باید سعی شود تا با برقراری تماس­های بیشتر، افراد را به تکمیل پرسشنامه ترغیب کرد. هنگامی که پرسشنامه­ها در زمان­های منظم و با برنامه در بین اعضای سازمان­ها و یا دانشجویان توزیع
می­شود، نسبت پاسخ­دهی به آنها بالا می­رود. چنانچه اجرای پرسشنامه بین گروه­ها میسر نباشد، تماس­های شخصی، تلفنی یا پیگیری­های مکرر به وسیله نامه پستی، برای بالا بردن نسبت پاسخ­دهی ضروری است. تماس­های یادآوری باید همراه با تحویل نسخه­های اضافی پرسشنامه باشد تا چنانچه پرسشنامه­های قبلی گم شده یا مورد بی­اعتنایی قرار گرفته باشند، نسخه­های جدید جایگزین آنها شوند. تصمیم­گیری دربارۀ نوع و دفعات پیگیری به هزینۀ پیگیری بستگی دارد.

محاسن پرسشنامه

1- از طریق پرسشنامه اطلاعات وسیع و حجیمی با سرعت زیاد گردآوری می­شود.

2- به زمان کمتری برای پاسخگویی و تکمیل نیاز دارد.

3- هزینۀ آن نسبتاً پایین است.

4- افراد زیادتری را می­توان مورد پرسش قرار داد.

5- امکان تبدیل داده­­ها به کمیّت، تجزیه و تحلیل و سنجش همبستگی گوناگون بین آنها فراهم است.

معایب پرسشنامه

1- این روش برای مطالعات عمیق و ریشه­یابی­ها در موارد خاص کارآمد نیست.

2- احتمال بازنگشتن پرسشنامه به ویژه پرسشنامه­هایی که با پست ارسال می­شود، زیاد است.

3- احتمال عدم درک مفاهیم و محتوای سؤالات پرسشنامه و بروز ابهام برای پاسخگو وجود دارد.

4- به دلیل گسترده بودن عرصه عملیاتی پرسشگری و درگیر بودن افراد زیاد در رده­ها و سطوح مختلف، امکان بروز خطا و اشتباه وجود دارد که باعث کاهش درجۀ اعتبار و اعتماد این روش می­شود.

منبع: ایران پژوهان

backlinkbacklink alwso shellseoankara escortucuz sigaraMarlboro Double FusionMilano Strawberry Sigara Çilek Aromalıcaptain blackdjarum blackCavallo SigaraDunhill SigaraHarvest SigaraMarvel sigaraSenator sigaraAl Capone SigaraOme SigaraMarlboro Double FusionMarlboro ShuffleMarlboro TouchMarlboro RedMarlboro TouchMarlboro Edge SlimMarlboro Touch BlueEve SunFlower Extra Long Sigaragörükle escortyalova escorthacklink satışhacklinksite analizseo analizhacklink alhacklink nedirbacklinkmini shellmadspot shellwso shell txtBase 64 Encodealfa shellIndoxploit shellindoxploit shellb374k shellphp Mailleradana escortsohbet numaralarıorcafilflynta 20 mgcombo 100 mgsildegravigrandejeligrasinegralifta 5 mglifta 20 mgdegraviagra 100 mgviagra fiyatıviagra nedirviagra siparişkamagra jelankara escortmersin escortizmir escortantalya escortadana escortBursa Escortdenizli escortdiyarbakır escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortsakarya escortsamsun escortsivas escorttekirdağ escorttrabzon escorturfa escortvan escortbodrum escortmarmaris escortfethiye escortkuşadası escortçeşme escortdidim escortbuca escortbornova escortkarşıyaka escortkonak escortalsancak escortaliağa escortgöztepe escortgaziemir escortkarabağlar escortesenyurt escortbeşiktaş escorttuzla escortfatih escortpendik escortbeylikdüzü escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbağcılar escortsilivri escortümraniye escortmaltepe escortbeyoğlu escortbahçelievler escortbaşakşehir escortbahçeşehir escortesenler escortüsküdar escortkadıköy escortşişli escortmecidiyeköy escortsarıyer escorttaksim escortetiler escortbebek escortataşehir escortbakırköy escortzeytinburnu escorteyüp escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortşirinevler escortbayrampaşa escortkasımpaşa escortescortbacklink salesFile Manager shellb374k shellk2ll33d shellBypass shellMadspot shellbedava bonus1xbet girişdert hattıdert hattısohbet hattımersin escortgaziantep escortbedava bonusgaziantep escortGoogle Sıra Bulucupubg hile alSobranie Sigaracaptain blackdjarum blackmarlboro double fusionmarlboro touch blueCavallo Sync MentollüParliament Night Bluewinston dark bluewinston slender bluekent switchkent d range bluecaptain black520 kalpli sigaramarvel sigarawinston dark blue fiyatwinston slender bluemarlboro touchparliament night blue fiyatcaptain blackmarlboro double fusionolmeca tekila fiyatdjarum blackheets sigaraparliament reservemonte cristo habanaMilano Apple Sigara Elma Aromalıkent switch fiyatlucky strikefree shopmarlboro touch blue fiyatmarlboro double fusionmarlboro goldharvest sigarar57 shellalfa shellcaptain blackmarvel sigarawinston dark bluemarlboro touch grayparliament night blue fiyatcavallo sigaramarlboro double fusionVogue Frissonadana escortparliament night blue fiyatafyon escortaydın escortbalıkesir escortbolu escortçanakkale escortedirne escortelazığ escorterzurum escorthatay escortısparta escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmuğla escortmuş escortrize escorttunceli escortuşak escortyozgat escorttokat escortzonguldak escortaksaray escortyalova escortağrı escortamasya escortalanya escortmanavgat escortankara escortantalya escortbursa escortdenizli escortdiyarbakır escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortizmir escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmersin escortsakarya escortsamsun escortsivas escorttekirdağ escorttrabzon escorturfa escortvan escortmarmaris escortbodrum escortfethiye escortkuşadası escortçeşme escortdidim escortbuca escortbornova escortkarşıyaka escortkonak escortalsancak escortaliağa escortgaziemir escortkarabağlar escortesenyurt escortbeşiktaş escorttuzla escortfatih escortpendik escortbeylikdüzü escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbağcılar escortsilivri escortümraniye escortmaltepe escortbeyoğlu escortbahçelievler escortbaşakşehir escortbahçeşehir escortesenler escortüsküdar escortkadıköy escortşişli escortmecidiyeköy escortsarıyer escorttaksim escortetiler escortbebek escortataşehir escortbakırköy escortzeytinburnu escorteyüp escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortşirinevler escortbayrampaşa escorthalkalı escortafyon escortaydın escortbalıkesir escortbolu escortçanakkale escortedirne escortelazığ escorterzurum escorthatay escortısparta escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmuğla escortmuş escortrize escorttunceli escortuşak escortyozgat escorttokat escortzonguldak escortaksaray escortyalova escortağrı escortamasya escortalanya escortmanavgat escortsincan escortwso shellwso green shellJagermeisterKeno Club Sigarayalova escortşişli bayan escortşişli escortistanbul escortgörükle escortgaziantep escortlarısohbet hattısohbet hatlarısohbet numaralarıkent d range bluependik escortMilano Gum Mint Sigara sakız naneparliament night blue fiyatvotka fiyatlarımarlboro double fusionviagra fiyatcaptain blackçam balı faydalarıçam balı nedirtuzla escortaydınlı escortorhanlı escorttepeoren escortyalova escortbursa escortgorukle escortbursa escort bayanbursa sinirsiz escortbursa escortescort bayanaltiparmak escortnilüfer escortotele gelen escortbursa merkez escortbursa merkez escortbursa escortescort bayanaltiparmak escortbursa eve gelen escortbursa otele gelen escortbursa sınırsız escortgörükle escortescort bursatuzla escorttuzla escort bayanwhmcs killer v4djarum blackmarlboro double fusiondjarum blackyalova escortçınarcık escortsertleştirici hap çeşitlerisertleştirici hap yorumlarıeczanede satılan cinsel güç ilaçlarısertleştirici hap isimlericinsel hap isimlericinsel gücü artıran ilaçlarpenis sertleştirici hap çeşitlericinsel güç artırıcı ilaç isimleriereksiyon hapı isimlerisertleştirici ilaç isimlerişişme bebek çeşitlericinsel güç arttırıcı hap isimlerieczanede satılan cinsel ilaç isimlerien iyi performans arttırıcı ilaç isimlericinsel güç arttırıcı hap çeşitleridjarum blacksertleştirici hap markalarıpenis sertleştirici ilaç çeşitlerisertleşmeye en iyi ilaçcinsel ilaç isimlerierkek cinsel gücü arttırıcı ilaç çeşitlericaptain blackcinsel gücü artıran ilaç fiyatlarıcinsel güç arttırıcı ilaç yorumlarıeczanede satılan cinsel gücü arttıran ilaç isimlericinsel güç arttırıcı ilaçcinsel gücü arttıran ilaç markalarıen iyi geciktirici hap isimlerien iyi geciktirici sprey çeşitlerimarlboro double fusionBlack Devil Sigaracinsel gücü artıran ilaç incelemeleridjarum blacksertleşmeye iyi gelen ilaç isimlerimarlboro goldeczanede satılan viagrawinston lightwinston dark blueMarlboro Touch Graycinsel güç arttırıcı macuncaptain black bluenovagra geciktirici hapolmeca tekilaeczane cialis fiyatıBackwoods Islak Purocialis satın alerkek azdırıcı damlaviagra satış fiyatıerkek azdırıcı hap isimleriwinston dark blue fiyatiçmeler escorttepeören escortaydınlı escortorhanlı escortyalova escortfree shopyalova escortgörükle escortçınarcık escortdjarum blackabana haberagrı habertunceli haberafyon haberşişli escortşişli escort bayanmecidiyeköy escortEn İyi Geciktirici Hap İsimleri ve ÇeşitleriCinsel Gücü Artıran Macun İsimlerikent slim blackchivas regalyeşil perişişli bayan escortsisli bayan escortşişli bayan escortsisli bayan escortsincan eescortKolej escortDikmen escortBalgat escortÇankaya escortCebeci escortDemetevler escortKızılay escortKeçiören escortEtlik escortEtimesgut escortEryaman escortYenimahalle escortOtele gelen escortRus escortankara rus escortAnkara escortEtlik escortKeçiören escortAnkara escortAnkara escortEryaman escortAnkara escortÇankaya escortmersin escortBalgat escortBeşevler escortÇankaya escortCebeci escortDikmen escortDemetevler escortEryaman escortEtimesgut escortEtlik escortKeçiören escortKızılay escortKolej escortMaltepe escortOtele gelen escortRus escortYenimahalle escortDikmen escortElvankent escortSincan escortteknoloji haberlerihaberlerson dakika haberleriekonomi haberlerihaberlerlondon escortsescorts agencyescorts in londonlondon escort girlsSex hikayeSeks HikayeleriEnsest hikayeleradana escortadıyaman escortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortankara escortantalya escortantep escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortbartın escortbatman escortSeks erotik hikayeSikiş hikayeleribayburt escortbilecik escortbingöl escortbitlis escortbolu escortburdur escortbursa escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakır escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortgümüşhane escorthakkari escorthatay escortığdır escortısparta escortistanbul escortizmir escortizmit escortkarabük escortkaraman escortkars escortkastamonu escortkayseri escortkıbrıs escortkilis escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmersin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsinop escortşırnak escortsivas escorttekirdağ escorttokat escorttrabzon escorttunceli escortzonguldak escorturfa escortuşak escortvan escortyalova escortyozgat escortviagra eczane satışcialis eczane satışpenis sertleştirici hap isimleri ve çeşitleribursa escortbursa escortgorukle escortşişli escortşişli rus escortşişli iranlı escortşişli escortnilüfer escortyalova escortyalova escortyalova escort bayankurtuluş escortseobridge istanbulkapı doktorufotoselli kapıdöner kapıepoksiKamagra jelCialis fiyatvega 100 mgViagra fiyatViagra fiyat 2022Vega 100 mg fiyatVega 100 mgkamagra jelCialis 100 mg fiyatcialis fiyatcobra 130 mglevitra fiyatviagra fiyatonline eczaneViagra 30 lu fiyatOrijinal viagraViagra 4 lü tablet fiyatOrijinal viagra 4 lü fiyatKamagra jel fiyatKamagra jel yorumlarıbayan azdırıcılarerkek azdırıcıgeciktirici spreyviagra eczaneKamagraCinsel ürünlerViagra 30 tabletviagra 4 lü tabletcialis 4 lü tabletepoksi zemin kaplamacinsel güç arttırıcı sertleştirici happenis sertleştirici ilaç ve haplareczanelerde satılan cinsel gücü artıran ilaçbridge istanbulhasta yatağıoscar sigaraMagic london escortsindependent london escortsDubai hot escortEscort girl dubaişişli escortşişli escort bayanyalova escortyalova escort bayanviagracialis 20 mg eczane fiyatıcialis 5 mg fiyatviagrayalova escortyalova otele gelen escortyalova eve gelen escortaksaray escortatakent escortataköy escortataköy eve gelen escortataköy masöz escortataköy-otele-gelen-escortataköy rus escortataköy türbanlı escortataköy ucuz escortataköy üniversiteli escortataşehir escortavcılar escortavcılar eve gelen escortavcılar masöz escortavcılar otele gelen escortavcılar rus escortavcılar türbanlı escortavcılar ucuz escortavcılar üniversiteli escortavrupa yakası escortbağdat caddesi escortbahçelievler escortbahçesehir escortbakırköy üniversiteli escortbakırköy escortbakırköy eve gelen escortbakırköy masöz escortbakırköy otele gelen escortbakırköy rus escortbakırköy türbanlı escortbakırköy ucuz escortbaşakşehir escortbeşiktaş escortbeşyol escortbeykent escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü eve gelen escortbeylikdüzü masöz escortbeylikdüzü otele gelen escortbeylikdüzü rus escortbeylikdüzü türbanlı escortbeylikdüzüucuz escortbeylikdüzü üniversiteli escortbeyoğlu escortbizimkent escortbostancı escortbüyükcekmece escortesenyurt escortesenyurt eve gelen escortesenyurt otele gelen escortesenyurt rus escortesenyurt turbanlı escortesenyurt ucuz escortesenyurt üniversiteli escortetiler escorteve gelen escortfatih escorthalkalı escorthalkalı eve gelen escorthalkalı masöz escorthalkalı otele gelen escorthalkalı rus escorthalkalı türbanlı escorthalkalı ucuz escorthalkalı üniversiteli escortharamidere escortinnovia escortkadıköy escortkağıthane escortkartal escortküçükçekmece escortmaltepe escortmecidiyeköy escortmerter escortotele gelen escortpendik escortrus escortsarıyer escortsilivri escortşirinevler escortşirinevler türbanlışirinevler ucuzşişli escortsınırsız escorttaksim escorttesettürlü escorttopkapı escorttürbanlı escorttüyap escortucuz escortümraniye escortüniversiteli öğrenci escortyabancı escortzeytinburnu escortsmm panelgaziantep escortmersin escortpostegroweb postegroeczane sertleşme haplarıpostegroinstagram beğeni hilesiizmit escortkocaeli escortizmit escortkocaeli escortgebze escortgölcük escortdarica escortizmit otele gelen escortizmit eve gelen escortkocaeli evi olan escortotele gelen escortizmit sınırsız escortcialis 5 mg fiyatpostegroinstagram unfollowersbedava bonus veren bahis siteleribahisgaziantep escortpostegropostegropostegroDubai escortsDubai escortsLondon escortsfree instagram followerskadın giyimfantezi babydollfantezi çorapfantezi giyimKadın üst giyimkadın alt giyimkadın ayakkabıkadın atletbluz bodybot bootiekadın ceketkadın çizmekadın elbiseelbise abiyekadın eşofman altıkadın eşofman takımıAnkara escort bayanpostegroweb postegroweb postegropostegroizmit escortgaziantep escort bayanGüvenilir bahis SiteleriBalgat escortÇankaya escortCebeci escortDemetevler escortDikmen escortEryaman escortEsat escortEtlik escortKeçiören escortKızılay escortKolej escortRus escortSincan escortYenimahalle escortAtaşehir escortanadolu yakası escortAnadolu yakası escortAtaşehir escortAtaşehir escortKadıköy escortKadıköy escortÜmraniye escortÜmraniye escortBostancı escortBostancı escortbostancı escortpostegroadana escortadana escort bayanafyon escortafyon escortalanya escort bayanalanya escortantalya escort bayanantalya escortartvin escortartvin escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü escortbodrum escortbolu escortbolu escortburdur escortbursa escortbursa escortçanakkale escortçanakkale escortçeşme escortdidim escortdiyarbakır escortdiyarbakır escortedirne escortedirne escortelazığ escortelazığ escorterzincan escorterzincan escorterzurum escorterzurum escortbodrum escortbursa escortbursa escorteskişehir escorteskişehir escortgaziantep escortgaziantep escortgaziantep escortgiresun escortgiresun escortgümüşhane escorthatay escorthatay escortısparta escortısparta escortkars escortkastamonu escortkastamonu escortkayseri escortkayseri escortkıbrıs escortkıbrıs escortkonya escortkonya escortkuşadası escortkütahya escortkütahya escortmalatya escortmalatya escortmanisa escortmanisa escortmardin escortmardin escortmarmaris escortmersin escortnevşehir escortnevşehir escortniğde escortniğde escortordu escortordu escortrize escortrize escortsakarya escortsakarya escortsamsun escortsamsun escortşanlıurfa escortşanlıurfa escortsinop escortsinop escortsivas escortsivas escorttekirdağ escorttekirdağ escorttrabzon escorttrabzon escortuşak escortvan escortvan escortyalova escortyalova escortyozgat escortyozgat escortzonguldak escortzonguldak escortCoinbar girişSafirbet girişcratosslot girişAsyabahis girişTempobet girişMarsbahis girişBetebet girişVdcasino girişVevobahis girişBetper girişimajbet girişHoliganbet girişJojobet girişAnadolucasino girişArtemisbet girişbelugabahis girişbetvole girişinterbahis girişmilanobet girişZeytinburnu EscortYeşilköy EscortYenibosna EscortÜmraniye EscortTopkapı EscortTaksim EscortSuadiye EscortSınırsız EscortŞişman EscortŞişli EscortŞirinevler EscortSilivri EscortPendik EscortOrtaköy EscortOlgun EscortNişantaşı EscortMerter EscortMecidiyeköy EscortMaslak EscortMaltepe EscortMahmutbey EscortLevent EscortKurtköy EscortKüçükyalı EscortKüçükçekmece EscortKartal EscortKağıthane EscortKadıköy Escortİstanbul Escortİkitelli EscortHaramidere EscortHalkalı EscortGöztepe EscortGenç EscortFlorya EscortFındıkzade EscortFatih EscortEtiler EscortEsenyurt EscortEscort NumaralarıEscort BayanlarErenköy EscortElit Escortçekmeköy escortÇıtır Escortşerifali escortCihangir Escortümraniye escortüsküdar escortCevizli EscortCennet Mahallesi Escortsuadiye escortÇapa Escortkadıköy escortÇağlayan Escortgöztepe escortBüyükçekmece Escortbostancı escortgöztepe escortBostancı EscortBeyoğlu Escortsuadiye escorterenköy escortbostancı escortanadolu yakası escortavrupa yakası escortBeylikdüzü EscortBeşiktaş Escortanadolu yakası escortBayrampaşa EscortBaşakşehir Escortümraniye escortBakırköy Escortkadıköy escortBahçelievler Escortbostancı escortBağdat Caddesi Escortataşehir escortBağcılar Escortcevizli escortatalar escortmaltepe escortAvrupa Yakası Escortkartal escortmaltepe escortAvcılar EscortAtaşehir Escortümraniye escortAnkara escortUlus escortTunalı escortTandoğan escortSıhhiye escortRus escortMamak escortMamak escortGölbaşı escortsertleştirici haplarhasta yataklarıkent switch fiyatKeno Club Sigaraparliament aqua bluemarlboro double fusionGauloises Sigarakent switchdjarum blackLeader SigaraAnadolu yakası escortAtaşehir escortBostancı escortErenköy Escortavrupa yakası escortAtaköy EscortAvcılar EscortBahçeşehir Escortözel escortlaranal escortçıtır escortelit escortAnadolu Yakası escortAtaşehir escortbağdat caddesi escortBostancı escortGöztepe Escortİstanbul EscortKadıköy EscortKartal EscortKurtköy EscortMaltepe EscortPendik EscortŞerifali EscortTuzla EscortÜmraniye escortÜsküdar EscortAnadolu Yakası EscortAtaşehir escortBostancı EscortGöztepe EscortAvrupa Yakası EscortAksaray escortAtaköy EscortAvcılar Escortİstanbul EscortAtaşehir Elit EscortAtaşehir Esmer EscortAtaşehir Genç EscortAtaşehir Olgun EscortAtaşehir Sarışın EscortAtaşehir Şişman EscortAtaşehir Sınırsız EscortAtaşehir Ucuz EscortAtaşehir Yabancı EscortAteşehir Escort BayanBağdat Caddesi EscortBağdat Caddesi Olgun EscortBağdat Caddesi Sarışın EscortBağdat Caddesi Şişman EscortBağdat Caddesi Ucuz EscortBağdat Caddesi Yabancı EscortBostancı Elit EscortBostancı Çıtır EscortBostancı EscortBostancı Esmer EscortBostancı Olgun EscortBostancı Sarışın EscortBostancı Yabancı EscortGöztepe EscortGöztepe Genç EscortGöztepe Olgun EscortGöztepe Şişman EscortGöztepe Sınırsız EscortGöztepe Ucuz EscortKadıköy Anal EscortKadıköy Elit EscortKadıköy EscortKadıköy Eskort BayanlarKadıköy Genç EscortKadıköy Yabancı EscortKartal Çıtır EscortKartal EscortKartal Eskort BayanlarKartal Esmer EscortKartal Sarışın EscortKartal Sınırsız EscortKartal Ucuz EscortKaynarca EscortKaynarca Genç EscortKaynarca Olgun EscortKaynarca Şişman EscortKurtköy EscortKurtköy Escort BayanKurtköy Ucuz EscortKurtköy Yabancı Escort BayanMaltepe Anal EscortMaltepe EscortMaltepe Genç EscortMaltepe Olgun EscortMaltepe Şişman EscortPendik EskortPendik Eskort BayanlarPendik Sarışın EscortPendik Şişman EscortPendik Sınırsız EscortPendik Ucuz EscortTuzla Anal EscortTuzla Elit EscortTuzla EscortTuzla Yabancı EscortÜmraniye EscortÜmraniye Masöz EscortÜmraniye Olgun EscortÜmraniye Ucuz Escortepoksi zeminepoksi zemin kaplamaepoksi yol çizgisişişli escortAcıbadem Escortİçerenköy EscortKozyatağı EscortKüçükyalı EscortKadıköy EscortKartal EscortMaltepe EscortPendik EscortKurtköy EscortŞerifali EscortAnadolu Yakası EscortKadıköy EscortAtaşehir EscortBostancı EscortAtaşehir EscortKadıköy EscortKurtköy EscortAnadolu Yakası EscortAnadolu Yakası EscortAtaşehir EscortBostancı EscortKadıköy EscortAnadolu Yakası EscortKadıköy EscortAtaşehir EscortBostancı EscortMaltepe EscortGöztepe EscortPendik EscortErenköy EscortGöztepe EscortSuadiye EscortGöztepe EscortMaltepe EscortŞerifali EscortKartal EscortKurtköy EscortPendik EscortKurtköy EscortPendik EscortAnadolu Yakası EscortKartal EscortMaltepe EscortAnadolu Yakası EscortKartal Escort BayanKurtköy Escort BayanMaltepe Escort BayanPendik Escort BayanAnadolu Yakası EscortKartal EscortKurtköy EscortMaltepe EscortPendik EscortTuzla EscortKurtköy EscortPendik EscortTuzla EscortAnadolu Yakası EscortMaltepe EscortKartal EscortBostancı EscortÜmraniye EscortAnadolu Yakası EscortKadıköy EscortAtaşehir EscortTuzla EscortGebze EscortAydınlı EscortMutlukent EscortPendik EscortAnadolu Yakası EscortKurtköy EscortÜmraniye EscortBostancı EscortKartal Escort BayanPendik Escort BayanKurtköy Escort BayanMaltepe EscortAnadolu Yakası EscortBostancı EscortKartal EscortMaltepe EscortÜmraniye Escortbağdat caddesi escortgöztepe escortistanbul escortkartal escortkurtköy escortmaltepe escortpendik escorttuzla escortüsküdar escortataköy escortavcılar escort bayanavrupa yakası escortbahçeşehir escortbakırköy escortbeşiktaş escortbeylikdüzü escorterenköy escortetiler escortgöztepe escortikitelli escortkartal escortkurtköy escortmaltepe escortmecidiyeköy escortpendik escortşirinevler escortşişli escortsoğanlık escortataşehir escortkaynarca escortümraniye escortgebze escorttuzla escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortsex hikayeleriadana escortadıyaman escortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortankara escortantalya escortantep escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortbartın escortbatman escortbayburt escortbilecik escortbingol escortbitlis escortbolu escortburdur escortbursa escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakır escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortgümüşhane escorthakkari escorthatay escortığdır escortısparta escortistanbul escortizmir escortizmit escortkarabük escortkaraman escortkars escortkastamonu escortkayseri escortkıbrıs escortkilis escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmersin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsinop escortşırnak escortsivas escorttekirdağ escorttokat escorttrabzon escorttunceli escortzonguldak escorturfa escortuşak escortvan escortyalova escortyozgat escorterkeklerde sertleşmeye iyi gelen ilaçlarsertleştirici hap eczane fiyatlarıvega 100 mg hapfuck googledolandırıcı hesap satışıbacklink alToscanello Blu Anice AnasonToscanello CappuccinoToscanello Cioccolato ÇikolataToscanello GrappaToscanello LimoncelloToscanello MacchiatoToscanello Rosso CaffeToscanello RubinoToscanello VanilyaToscanello PuroToscanello Cappuccino Puroweb postegropostegro girişAvrupa yakası escortAksaray escortAtaköy escortAtaşehir escortAvcılar escortBahçelievler escortBahçeşehir escortBakırköy escortBaşakşehir escortBeşiktaş escortBeylikdüzü escortBostancı escortBüyükçekmece escortEsenyurt escortEtiler escortFatih escortHalkalı escortKadıköy escortKartal escortKüçükçekmece escortMaltepe escortMecidiyeköy escortMerter escortPendik escortRus escortŞirinevler escortŞişli escortTaksim escortTopkapı escortümraniye escortZeytinburnu escortgaziantep escortalanya escorttekirdağ escortşanlıurfa escortşanlıurfa escortsamsun escortbolu escortbodrum escortbeylikdüzü escortyozgat escortyalova escortvan escortuşak escorturfa escorttrabzon escorttokat escorttokat escortsivas escorturfa escortsakarya escortsakarya escortrize escortniğde escortniğde escortmuğla escortmuğla escortmarmaris escortmardin escortmardin escortmaraş escortmanisa escortmanisa escortkütahya escortkocaeli escortkocaeli escortkıbrıs escortkastamonu escortkars escortısparta escortgümüşhane escortgiresun escortgaziantep escortzonguldak escortzonguldak escortyozgat escortyalova escortvan escorttrabzon escorttekirdağ escortsivas escortsamsun escortordu escortmersin escortmaraş escortmalatya escortkütahya escortkuşadası escortkonya escortkayseri escortkastamonu escortısparta escorthatay escortgiresun escorteskişehir escorterzurum escorttekirdağ escortdiyarbakır escortçorum escortçeşme escortburdur escortbolu escortmalatya escortdenizli escortbodrum escortbalıkesir escortafyon escortbalıkesir escortaydın escortartvin escortantep escortantalya escortağrı escortadana escorterzurum escorterzincan escorterzincan escortedirne escortdüzce escortdüzce escortdidim escortdidim escortdenizli escortçorum escortçeşme escortçanakkale escortbursa escortburdur escortbolu escortbodrum escortrize escortordu escortmersin escortkonya escortantalya escortaydın escortartvin escortalanya escortalanya escortağrı escortafyon escortadana escortzonguldak escortyozgat escortyalova escortvan escortuşak escorturfa escorttrabzon escorttekirdağ escortsivas escortsinop escortsinop escortsinop escortsamsun escortsakarya escortordu escortniğde escortnevşehir escortnevşehir escortnevşehir escortmuğla escortmarmaris escortmardin escortmaraş escortkütahya escortkuşadası escortkonya escortkocaeli escortkıbrıs escortkayseri escortkastamonu escortkars escortısparta escorthatay escortgümüşhane escortgiresun escortrize escortgiresun escorteskişehir escorterzincan escortdiyarbakır escortdidim escortburdur escortbeylikdüzü escorttokat escortmersin escortmanisa escortmalatya escortbolu escortbeylikdüzü escortmalatya escortadana escortafyon escorteskişehir escorterzurum escorterzurum escorterzincan escortelazığ escortelazığ escortelazığ escortelazığ escortedirne escortedirne escortdüzce escortdiyarbakır escortdidim escortdenizli escortçorum escortçeşme escortçeşme escortçanakkale escortçanakkale escortçanakkale escortburdur escortbolu escortbodrum escortbodrum escortbalıkesir escortaydın escortartvin escortartvin escortantep escortantep escortalanya escortağrı escortafyon escortadana escortantalya escortalanya escortalanya escortAmazon Prime izleBeIN Connect izleBlutv izleDisney Plus izleexxen izleGain TV izleNetflix izleAmazon prime izleBlutv izleDisney Plus izlebeylikdüzü escorteryaman escortcaptain blackkalpli sigarasertleştirici hap eczane fiyatlarışişme bebeksertleşme sağlayıcı ilaçlar ve isimleriviagra fiyatManchester Double Drive SigaraKing Edward imperial purobetpas girisbetpas yeni adresibetpas kayitbetbabaikimislirestbetsupertotobetsuperbetinbetsatbets10bahsegelonbahishilbetbetparktarafbetromabetbetmatiktimebetdinamobetelitbahisbetboobahigowinxbetpusulabetaresbetmobilbahisnerobetsuperbahisjetbahisbetbooadana escort1xbet kayıt1xbet casino1xbetpenis sertleştirici cinsel haplarescortAydın escortMuğla escortSinop escortTekirdağ escortYalova escortRize escortAmasya escortBalıkesir escortÇanakkale escortBolu escortErzincan escortVan escortYozgat escortZonguldak escortAfyon escortAdıyaman escortBilecik escortAksaray escortAğrı escortBitlis escortSiirt escortÇorum escortBurdur escortEdirne escortDüzce escortErzurum escortKırklareli escortGiresun escortIsparta escortTrabzon escortSivas escortŞanlıurfa escortTokat escortManisa escortOrdu escortOsmaniye escortArdahan escortKaraman escortBatman escortBayburt escortElazığ escortBingöl escortGümüşhane escortUşak escortIğdır escortBartın escortNevşehir escortKastamonu escortMaraş escortKırşehir escortMardin escortKırıkkale escortKarabük escortKars escortsertleştirici hap eczane520 kalpli sigara elmalı520 kalpli sigaras20 kalpli sigaraİstanbul escort bayanİstanbul escortİstanbul escortsEscort istanbulistanbul escort bayanİstanbul escortEscort istanbulistanbul escortEscort bayanBayan escortescortEscort bayanbayan escortescortAnkara escort bayanEscort ankaraEscort Bayan İstanbulümraniye escortüsküdar escortzeytinburnu escortkadıköy escortkağıthane escortkartal escortmaltepe escortkeçiören escortmanavgat escortalanya escortbodrum escortkuşadası escortdidim escortarnavutköy escortsilifke escortbelek escortşişli escortpendik escortkarşıyaka escortseyhan escortnilüfer escortesenler escortbeylikdüzü escortİstanbul escortİstanbul escort bayanEscort istanbulBayan escortEscort bayanescortseoboşalmayı geciktirici haplargeciktirici kremlergeciktirici spreylerpenis büyütücü haplarbayan azdırıcı damlabayan azdırıcı haperken boşalma geciktirici ilaçlarpenis büyütücü çeşitleribayan cinsel istek arttırıcılarcialis fiyatıviagra fiyatlarıbayan cinsel istek arttırıcılarerken boşalmayı geciktirici ilaç çeşitleripenis büyütücü ürün çeşitlerierken boşalmayı geciktirici ilaç çeşitleribayan cinsel istek arttırıcı damlageciktirici sprey çeşitlerien iyi geciktirici kremkadın istek arttırıcı damlaen iyi bayan azdırıcı ilaçcialis fiyatı eczaneviagra eczane fiyatıerken boşalmayı geciktirici haplargeciktirici krem çeşitleripenis büyütücü haplarcinsel gücü arttırıcı ilaçlarbayan azdırıcı ilaçlaren iyi geciktirici ilaç isimleripenis büyütücü kremen iyi bayan cinsel istek arttırıcılarhublaagramtiktok beğeni satın algeciktirici haplargeciktirici kremler çeşitlerikadın azdırıcı çeşitlerigeciktirici ilaç çeşitleripenis büyütücü çeşitlerieczane cialis fiyatıviagra eczane fiyatlarıbayan azdırıcı ilaçlaren iyi geciktiricilerpenis büyütücülerbayan uyarıcılarerken boşalmayı geciktiren ilaçlarpenis büyütücülerviagra eczane satış fiyatlarıeczane cialis fiyatıerken boşalmayı geciktirici ilaçlargeciktirici krem fiyatlarıgeciktirici sprey eczaneen etkili büyütücülerbayan istek arttırıcı çeşitlerien iyi bayan cinsel istek artırıcılarerken boşalmayı geciktirici ilaçcialis eczanecialis eczanede kaç tlADANA ESCORTANKARA ESCORTANTALYA ESCORTGAZİANTEP ESCORTHATAY ESCORTMERSİN ESCORTİZMİR ESCORTKAYSERİ ESCORTKOCAELİ ESCORTKONYA ESCORTpostegroinstagram takipçi hilesiAnadolu Yakası Escortavrupa yakası escortyoutube abone satın alcialis fiyatıcinsel ereksiyon ilaçlarıcialis fiyatlarıviagra fiyatıcialis fiyatı eczaneFlynta 20 Mgkamagra 100 mgOrcafil 20 MgLifta 5 MgHardcis 5 MgLex 20 MgLevitra 20 MgPriligy 30 MgVigaroo 100 MgHardcis 20 MgAfilta 20 MgHardcis 20 Mgdegralifta 20 mgankara escortantalya escortizmir escortmersin escortCinsel sağlık ürünleriCinsel performans ürünleriGeciktirici ürünlerSertleştirici haplarKamagra jelKamagra jel fiyatKamagra jel eczaneVega 100 mgVega 100 mg fiyatViagraViagra fiyatViagra 100 mg fiyatViagra 30 lu fiyatCialisCialis fiyatCialis 20 mg fiyatCialis 100 mg fiyatCialis 30 lu tablet fiyatCialis 5 mg fiyatankara escortantalya escortizmir escortescortAdıyaman EscortArtvin EscortBilecik EscortBingöl EScortBitlis EscortBurdur EscortÇankırı EscortÇorum EscortGiresun EscortGümüşhane EscortKars EscortKastamonu EscortKırklareli EscortKırşehir EscortNevşehir EscortErzincan EscortNiğde EscortOrdu EscortSiirt EscortSinop EscortBayburt EscortKaraman EscortKırıkkale EscortBatman EscortŞırnak EscortBartın EscortArdahan Escortığdır EscortKarabük EscortOsmaniye EscortDüzce EscortKilis EscortAdana EscortAnkara EscortAntalya EscortAydın EscortBursa EscortDenizli EscortDiyarbakır EscortEskişehir EscortAntep EscortHatay EscortMersin Escortizmir EscortKayseri EscortKocaeli EscortKonya EscortMalatya EscortMardin EscortSakarya EscortSamsun EscortTrabzon EscortYalova EscortAdıyaman EscortAfyon EscortVan EscortAğrı EscortAmasya EscortBalıkesir EscortBilecik EscortBolu EscortBurdur EscortÇanakkale EscortEdirne EscortElazığ EscortErzincan EscortErzurum Escortısparta EscortKars EscortKastamonu EscortManisa EscortKütahya EscortMuğla EscortRize EscortSivas EscortTekirdağ EscortUrfa EscortOrdu EscortNevşehir EscortMaraş EscortZonguldak Escortadana escortalanya escortankara escortantalya escortaydın escortbursa escortçorlu escortdenizli escortdiyarbakır escortelazığ escorteskişehir escortgaziantep escortizmir escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortmalatya escortmersin escortpendik escortsakarya escortsamsun escorttrabzon escortadana escortankara escortalanya escortantalya escortaydın escortbursa escortçorlu escortdenizli escortdiyarbakır escortelazığ escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortizmir escortizmit escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortmalatya escortmersin escortsakarya escortsamsun escorttrabzon escort520 Kalpli Sigara Kavunlu520 Kalpli Sigara Liçi Kral Meyvesicialis eczane fiyatı 2023viagra eczane fiyatı 2023free shopbayan azdırıcılarerken boşalmayı geciktiricilerviagra fiyatı 2023cialis fiyatı 2023eczanede satılan sertleştirici ilaçlarbeylikdüzü escortpostegro girişcialiscialiscialis 100 mgviagra 30 lu tabletkadın azdırıcıereksiyon haplarıgeciktirici spreypenis büyütmeviagrakamagracinsel ilaçlarcialis 5 mgcialis 20 mgcinsel eczanebayan azdırıcı eczaneistek arttırıcı damlacinsel güç arttırıcı ilaçlareczanelerde satılan geciktiricilerkamagra jelorjinal viagracialis 5 mgviagraeczane sağlıkcialis fiyatviagra fiyatkamagra jelcialis 100 mgviagra 30 lucialis 20 mggeciktirici spreybayan azdırıcı ilaçlarkadın azdırıcı damlasertleştirici ilaçlarpenis büyütücücialis 5 mgcialiscialis 5 mgKamagra jelCialis fiyatViagra fiyatEreksiyon haplarıCinsel sağlık ürünleriCinsel ilaçlarBayan azdırıcı damlaCialis fiyatViagra fiyatKamagra jelGeciktirici spreyCinsel performans artırıcı ürünlerBayan azdırıcı hapCialis 30 lu tabletpenis sertleştirici ilaç isimlericialis fiyatı 2023 eczaneviagra eczane satış fiyatı 2023lifta fiyatı eczanepenis sertleştirici ilaç çeşitlerieczane cialis fiyatıorijinal viagra fiyatıfx15 orijinal zayıflama hapıyapay kızlık zarı siparişvajina daraltıcı kremyalova escortmuğla escortaydın escorttrabzon escortkütahya escortçanakkale escortbalıkesir escortmanisa escorttekirdağ escortkahramanmaraş escortelazığ escortsivas escortşanlıurfa escorterzurum escortamasya escortvan escortrize escortgiresun escortordu escorttokat escortyozgat escortçorum escortmond sigarabayan azdırıcı damla çeşitlerikamagra jel eczane fiyatıafyon escortbalıkesir escortkütahya escortmanisa escortbolu escortmuğla escortbodrum escortmarmaris escortedirne escortkeşan escortriz escorterzincan escorthatay escortçorlu escortbornova escortDating Escortkonya escortmersin escortadana escortbursa escortmalatya escortkayseri escortaydın escortMilano Coffee Sigara Kahve AromalıMilano Gum Sigara Sakız Aromalıoris sigaraelazığ escortkocaeli escortizmir escortkayseri escortgaziantep escortadana escortkonya escortümraniye escortizmit escorteskişehir escortbursa escortantalya escortantalya escortantalya escortbursa escortkonya escortkonya escorteskişehir escortşanlıurfa escortçanakkale escortsamsun escortafyon escortmanisa escortescortmersin escortdenizli escortkıbrıs escortbalıkesir escortaydın escorthatay escortsivas escortvan escortadana escortelazığ escortizmit escortyalova escorterzurum escortısparta escortkocaeli escortmuğla escortsakarya escorttekirdağ escortdiyarbakır escorttrabzon escortuşak escortsinop escortrize escortmardin escortnevşehir escortçorum escortbatman escortkırşehir escortaksaray escortamasya escortniğde escortağrı escortbolu escortadıyaman escortyozgat escortzonguldak escortkütahya escorttokat escortgiresun escortkahramanmaraş escortkarabük escortbilecik escortkayseri escortdüzce escortistanbul escortistanbul escortistanbul escortbursa escortkonya escortkonya escortkayseri escortkayseri escortmalatya escortmalatya escortmalatya escortmalatya escortmalatya escortgaziantep escortgaziantep escortgaziantep escorthatay escorthatay escortankara escortankara escortkırıkkale escortbartın escortartvin escortbingöl escortbitlis escortçankırı escortedirne escortkastamonu escortgümüşhane escortkaraman escorthakkari escortmuş escortordu escortsiirt escorttunceli escortbayburt escortşırnak escortardahan escortığdır escortkilis escortosmaniye escortdüzce escorterzincan escortkars escortburdur esortistanbul escortizmir escortankara escortbodrum escortgaziantep escorteskişehir escortkonya escortşanlıurfa escortafyon escortdenizli escortizmir escortbursa escortsamsun escortçanakkale escorthatay escortizmit escortkayseri esortantalya escortvan escortzonguldak escortbalıkesir escortmanisa escortbodrum escortkıbrıs escortsivas escortgaziantep escortmersin escortIstanbul Escortsamsun escortvan escortaydın escortedirne escortaksaray escortantalya escortescort antalyaescortAdana Escortadıyaman escortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortankara escortantalya escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortpung hile satın albartın escortbatman escortbayburt escortbilecik escortbingöl escortbitlis escortbolu escortburdur escortbursa escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakır escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escorteskişehir escortgaziantep escortgiresun escortgümüşhane escorthakkari escorthatay escortığdır escortısparta escortistanbul escortizmir escortkahramanmaraş escortkarabük escortkaraman escortkars escortkastamonu escortkayseri escortkilis escortkıbrıs escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmardin escortmersin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsakarya escortsamsun escortşanlıurfa escortsiirt escortsinop escortsivas escortşırnak escorttekirdağ escorttokat escorttrabzon escorttunceli escortuşak escortvan escortyalova escortyozgat escortzonguldak escortbacklink sorgulamaGöğüs Büyütmememe büyültmeÜcretsiz Seo aracıAnahtar Kelime AnaliziGoogle Sıra Bulucuseo analysisescortKelime BulucuKredi Notu Öğrenmekonya escortmersin escortadana escortbursa escortmalatya escortkayseri escortaydın escortelazığ escortkocaeli escortNut roasting machineümraniye escortkartal escortmanisa escortbolu escortankara escortizmir escortistanbul escortkayseri escortkayseri escortmalatya escortsamsun escortkonya escorteskişehir escortsakarya escortmanavgat escortaydın escortafyon escortbalıkesir escortyalova escortaksaray escortcialis fiyatı kaç paraadana escort bayanankara escort bayanantalya escort bayanbursa escort bayanelazığ escort bayaneskişehir escort bayanistanbul escort bayanizmir escort bayanadıyaman escortafyon escortağrı escortamasya escortardahan escortartvin escortayvalık escortbalıkesir escortbatman escortbilecik escortçanakkale escortdidim escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escortfethiye escortgebze escortgiresun escortısparta escortığdır escortkastamonu escortkırıkkale escortkütahya escortmardin escortmuğla escortosmaniye escortrize escortşanlıurfa escortsiirt escorttekirdağ escorttokat escorttunceli escortyalova escortvan escortzonguldak escortcialis fiyatcialis 100 mgcialis nedircialis 5 mg fiyatcialisviagracialis 20mgizmit escortfethiye escortçorlu escortçorlu escort bayankamagra jel satışfuck googleBacklinks Checkerbacklinkbacklink sorgulamaahrefssincan escortgebze escortalanya escortmarmaris escortkuşadası escortpendik escortgaziosmanpaşa escortkartal escortsultanbeyli escortçorlu escortmamak escortavcılar escorthacklink satışbacklink salesseo sorgulamaserver scanviagra 100 mg fiyatviagracialiscialis nedircialis 100 mgcialis fiyatviagra siparişviagrabacklink satışbacklink satışıbacklink alkaliteli backlinkbacklink seositem kaçıncı sıradaGoogle Sıra Bulucubacklink sorgulamaOrganik Hit Programıhtml kod şifrelemeyoutube 1 milyon izlenme kaç tlsıra bulucumozrankGameloopBacklink nedirSpam Skoruspam skoru sorgulamaspam skoru sorgulaistanbul escortYabancı dizi izleNetflix izlegain tv izleExxen izledisney plus izleBlutv izleBeIN Connect izleAmazon Prime izleDizi izleYabancı dizi izleNetflix izleGain TV izleexxen izleDisney Plus izleBlutv izleBeIN Connect izleAmazon prime izleVideo Akrep HaberVideo Dosdoğru HaberVideo Haber SoyVideo Bilgili Beyinler HaberVideo Haber SuitVideo Kadin Haberikadıköy escortAtaşehir escortYabancı Dizi izleEn Güvenilir Bahis Siteleribetnanobahis tahminleritotobosekabet