امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

گردآوری دادهروش گردآوري داده ها :

اطلاعات را مي توان به روش هاي گوناگون در مكاني مختلف و از انواع منابع گردآوري نمود اين اطلاعات مشتمل هستند بر مصاحبه، پرسشنامه، مشاهده و روش هاي برن فكني. از نظر مكاني اطلاعات را مي توان به هريك از راههاي ذكر شده در فوق و در محيطي طبيعي كه پديده ها روي مي دهند گردآوري نمود. همچنين اطلاعات را مي توان در موقعيت آزمايشگاهي كه در آن متغييرها كنترل و دستكاري مي شوند و يا در جايي كه نظام شبكه ي رايانه اي وجود دارد گردآوري نمود. در ميان روشهاي گردآوري اطلاعات اگر چه مصاحبه اين اين برتري را دارد كه پژوهشگر به هنگام اجراي آن مي تواند با انعطاف پذيري بيشتري پرسش ها را تطبيق و تغيير دهد و برتري پرسشنامه در آن است كه اطلاعات از نظر دقت، نيرو و هزينه به طور كارآمدتري بدست مي آيد و البته روش گردآوري داده ها از محل اسناد و مدارك واجد اين برتري است كه اطلاعات بطور دقيق بدست مي آيد.

انتخاب روش گردآوري داده ها :

اين انتخاب به امكانات موجود در سازمان، درجه ي دقت لازم، تخصص پژوهشگر، طول مدت پژوهش، ساير هزينه ها و منابع مرتبط بستگي دارد.

مصاحبه :

مصاحبه يكي از روشهاي گردآوري اطلاعات مي باشد و اجراي مصاحبه با اقراد به منظور دستيابي به اطلاعات مورد نظر پژوهشگر مي باشد. مصاحبه را مي توان به صورت هدايت شده، غير هدايت شده(آزاد) و يا به شكل حضوري يا تلفني اجرا نمود.

الف- مصاحبه آزاد : اين نوع مصاحبه را به اين سبب آزاد مي نامند كه مصاحبه كننده با طرح برنامه ريزي شده اي براي ترتيب تقدم پرسش ها به كار نمي پردازد.  و هدف از اين گونه مصاحبه ها دستيابي به برخي مسائل اوليه است تا پژوهشگر بتواند ديدگاه درستي درباره ي متغييرها و بررسي آنها بدست آورد.

ب- مصاحبه ي هدايت شده : اين گونه مصاحبه را پژوهشگر زماني اجرا مي كند كه دقيقاٌ مي داند چه اطلاعاتي را نياز دارد و فهرست مشخصي را از پرسش هاي قابل طرح براي مصاحبه شونده ها در اختيار دارد و به اين پرسش ها يا موضوعات نوشته شده به هنگام اجراي مصاحبه مراجعه مي كند. پرسش ها احتمالاٌ بر عواملي تاكيد دارند كه در زمان اجراي مصاحبه هاي آزاد شناسايي و مرتبط با مساله ي پژوهش تشخيص داده شده اند. اطلاعاتي كه در خلال مصاحبه بدست مي آْيد بايد تا آنجا كه ممكن است از غرض ورزي و سوء گيري به دور باشد. زيرا موجب نادرستي در گردآوري اطلاعات مي شود.

سوء گيري را مي توان از چند راه به حداقل رساند؟

  • ايجاد اعتماد در افراد
  • ترغيب آنها به پاسخگويي
  • صحيح بودن فنون طرح سوالات

ج- مصاحبه حضوري : مهمترين ويژگي اين مصاحبه آن است كه پژوهشگر مي تواند پرسشها را با وضعيت تطبيق دهد تهديدها را بر طرف كند و اطمينان يابد كه با تكرار و بازگويي پرسش ها آنها را بدرستي درك مي نمايد. همچنين مي تواند نشان هاي غير كلامي مصاحبه شونده را مد نظر قرار داد و با توجه به علائم غير كلامي يك سري مسائل را كشف نمود.

نارسايي اساسي اين روش :

  • اگر قرار باشد مطالعه به صورت ملي يا فراملي صورت گيرد محدوديتهاي جغرافيايي يا منابع گسترده اي كه بايد به آن دسترسي يافت وجود داشته باشد.
  • افراد در مصاحبه ي حضوري از افشا شدن اطلاعاتشان و بازتاب اجتماعي آن احساس ناراحتي مي نمايند.

د- مصاحبه ي تلفني : مزيت اساسي مصاحبه ي تلفني آن است كه مي توان در مدت كوتاهي به گروهي از افراد مختلف دسترسي پيدا نمود. از نظر پاسخ دهندگاني كه تمايل روبرو شدن با مصاحبه كننده را ندارند مشاركت آسان مي شود.

دشواري عمده ي مصاحبه ي تلفني آن است كه پاسخ دهنده مي تواند با قطع كردن مكالمه در هر لحظه مصاحبه را خاتمه دهد.

پرسشنامه : مجموعه اي از سوالات كتبي و غالباٌ مبني بر گزينه هاي مشخص كه پاسخ دهنده جواب هاي خود را بر آن درج مي كند مي باشد. هنگامي كه پژوهشگر دقيقاٌ مي داند در پي چيست و چگونه بايد متغييرهاي خود را اندازه گيري كند از پرسشنامه استفاده مي نمايد. پرسشنامه ابزار كارآمدي براي گردآوري اطلاعات به شمار مي رود كه مي تواند به صورت حضوري  و يا از طريق پست  ميان پاسخ دهندگان توزيع شود.

پرسشنامه حضوري : هرگاه قرار باشد بررسي در سازمان كوچكي صورت گيرد و آمادگي و توانايي جمع كردن كاركنان در يك محل وجود داشته باشد تا به پرسشنامه ها پاسخ دهند به اجراي حضوري بهترين روش از گردآوري اطلاعات پرداخته ايم. اجراي همزمان پرسشنامه براي گروه پزرگي از افراد در مقايسه با مصاحبه هم كم هزينه تر و هم سريع تر است و اجراي آن به مهارتهاي كمتري نياز دارد. پرسشنامه به مصاحبه ارجح مي باشد.

پرسشنامه پستي : مزيت آن است كه منطقه ي جغرافيايي گسترده اي را در بر مي گيرد كه از طريق پست براي پاسخ دهندگان ارسال مي شود تا آنان هرگونه كه راحت تر هستند آن را تكميل نمايند و از معايب آن است كه ممكن است شمار پرسشنامه هاي برگشتي بسيار اندك باشد و چنانچه پاسخ دهنده با ابهامي روبرو باشد آن را نمي تواند بر طرف نمايد.

مشاهد : اگر چه به ياري مصاحبه و پرسشنامه مي توانيم پاسخ هاي آزمودني ها را گردآوري كنيم اما اين امكان نيز وجود دارد كه بدون پرسيدن سوال از افراد به مشاهده ي رفتار آنها در محيز كار واقعي يا در محيط آزمايشگاهي بپردازيم. پژوهشگر مي تواند به هنگام گردآوري اطلاعات در نقش مشاهده گر فعٌال يا غير فعٌال عمل نمايد.

1 ) مشاهده ي بدون مشاركت(غير فعال) : پژوهشگر مي تواند صرفا در نقش پژوهشگر و بدون آنكه عضو يك سازمان باشد به گردآوري اطلاعات بپردازد.

2) مشاهده ي توام با مشاركت(فعال) : پژوهشگر مي تواند نقش يك مشاهده گر فعال را ايفا كند در اين حالت وي به درون سازمان يا مكان پژوهش تعلق دارد و عملاٌ به عنوان يك عضو از سازمان به تحقيق و پژوهش مي پردازد.

مشاهده ي هدايت شده و اتفاقي :

هنگامي كه پژوهشگر مجموعه اي از مقوله هاي فعاليت يا پديده اي را كه قصد مطالعه ي آن را دارد از پيش در نظر گرفته باشد مشاهده هدايت شده مي باشد. اما اگر مشاهده گر انديشه ي معيني براي جنبه هاي به خصوصي كه بايد به هنگام مشاهده مورد توجه وي قرار گيرد در دست نداشته باشد به مشاهده ي اتفاقي يا غير هدايت شده مي پردازد. زيرا در اين حالت وي عملاٌ به ثبت آ» چيزي مبادرت مي ورزد كه مشاهده مي كند.


نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

 

 

 saman

جستجوی پیشرفته