آشنایی با نظریات و تعاریف مکتب سیستمی و اقتضایی

مدیر ۱ اسفند ۹۴

آشنایی با نظریات و تعاریف مکتب سیستمی و اقتضایی

مکتب سیستمی و اقتضایی مدیریت علمی

تعریف سیستم :

‌مجموعه پیچیده و ترکیبی از اجزاء و اعضاء‌ که این مجموعه را بصورت یک کل واحد مطرح ساخته که به دنبال کسب هدف مشترک هستند. مکتب سیستمی معتقد است که باید سازمان را مانند یک کل نظام یافته در نظر گرفت. مطابق این نظریه کل سازمان چیزی متفاوت با اجزای آن است .

 

اجزاء‌ سیستم :‌

  1. داده :‌ کلیه انرژی و موادی که از محیط خارج وارد سیستم می شود و موجب تحرک و فعالیت سیستم می شود
  2. پردازش ( عملیات ) ‌:‌ هر نوع فعل یا انفعالاتی که بر روی داده ها انجام می شود (‌فعالیتهای اصلی سیستم، عملیات است )‌
  3. ستاده ( بازداده )‌ محصول نهایی یا خروجی سیستم است.
  4. بازخورد : ‌در طول فعالیت سیستم ممکن است انحرافاتی صورت گیرد بنابراین بازخورد در صدد رفع این انحرافات و اصلاح آنها است ( باز خورد ضامن حیات سیستم ).

‌۵. محیط :‌ هر سیستمی توسط محیطی احاطه شده است که بر روی آن تأثیر می گذارد بر حسب تعامل سیستم با محیط دو نوع سیستم باز و بسته مطرح می شود . اگر سیستم با محیط خود رابطه متقابل داشته باشد می شود سیستم باز و اگر سیستم با محیط خود تعامل و مبادله داده و انرژی نکند سیستم بسته است .

شکل سیستم:

خروجی

پردازش

ورودی

 

 

 

 

 

 

                                                            باز خور                                     مرز        محیط 

دو جهت گیری جدید ناشی از دیدگاه سیستمی :

۱. یادگیری سازمانی :

فرایند یافتن خطاها و اشتباهات و رفع و اصلاح آن که مبتنی بر آگاهی های گذشته و رویدادهای پیشین است.( مبتنی بر تجربه و خطا)

سازمان یادگیرنده یا سازمان دانش آفرین سازمانی است که در ایجاد، اکتساب و تبادل دانش، اصلاح و بهبود رفتاری که در دانش و دیدگاههای جدید منعکس می شود، مهارت دارد .در این نوع سازمان خلق دانش کار تخصصی نیست بلکه یک رفتار همگانی است که مبتنی بر دانش و آگاهی اعضای خود است و به صورت محدود از روش آزمون خطا استفاده می کندپیترسنج معتقد است سازمانی که با استفاده از افراد ، ارزشها و سایر خرده سیستم ها و با تکیه بر درس ها و تجربه هایی که کسب می کند بطور پیوسته عملکرد خود را تغییر می دهد و آن را بهبود می بخشد .

 

۲- نظریه آشوب ( تئوری سیستمهای غیر خطی )‌ :

این تئوری ادعا دارد که هیچ چیز در این جهان تصادفی نیست و بی نظمی و غیر قابل پیش بینی بودن ظاهری امور حاصل و نتیجه طبیعی تفکر قطعی گرایی و اثباتی است . در درون سیستمهای بی نظم الگویی از نظم وجود دارد . دلیل بی نظمی یک سیستم این است که ما بر مبنای قضاوت ظاهری یک سیستم را    بی نظم می دانیم در حالیکه هر سیستم پیچیده نیز زندگی خاص خود را دارد و از قواعد خاصی پیروی  می کند و اگر یک سیستم به ظاهر بی نظم را برای مدتی زیر نظر داشته باشیم می بینیم که دارای یک نظم ذاتی است.

 

اثر پروانه ای:

یکی از ویژگی های نظریه آشوب اثر پروانه ای است. مطابق این مسئله یک تغییر کوچک ( مثبت یا منفی) از ناحیه مدیر می تواند آثار بزرگی بوجود آورد (مثبت یا منفی). یا بعبارت دیگر یک حرکت کوچک و جزئی می تواند موجد یک تحرک عظیم باشد.

 

مکتب اقتضایی :

مطابق نظریه اقتضایی مطلق گرایی در مدیریت خطا است و مطلوبیت هر شیوه و روش وابسته به شرایط و موقعیت است بنابراین بهترین راه حل برای حل مسائل و اعمال مدیریت وجود ندارد بلکه باید با توجه به موقعیت و مجموع شرایط اقدام به فعالیت نمود . این دیدگاه بر اجتناب از اصولگرایی مطلق تأکید دارد و می گوید همه چیز بستگی به شرایط دارد.

تفاوت دیدگاه اقتضایی و دیدگاه وضعیتی :‌

دیدگاه وضعیتی معتقد است که شرایط و موقعیتهای مدیریتی منحصر به فرد است و هر وضعیتی برخورد کاملاً‌ مختص به خود دارد . اما در دیدگاه اقتضایی می توان اقتضائات مشابه را دسته بندی نمود برای همه آنها برخورد مشابه انجام داد.

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *